Bergeneindmolen

MolenTot 1959 heeft er in Vosselaar een molen gestaan.

In Vosselaar is deze beter bekend als “molen van Karel Druyts

Deze standaardmolen* met gesloten voet stond op de Galgeneindakker in de Molenstraat op het gehucht Bergeneinde.  Hij werd er opgericht in 1795 door Karel Druyts-Proost zoals een inschrift vermeldde: C.D.-T.P.-1795.
Rond 1830 was hij nog steeds eigendom van de familie Druyts.  De molen staat aangeduid op de Vandermaelenkaart van 1854.  In 1846 werd de standaardmolen, door erfenis, eigendom van het echtpaar Van Meerbeek-De Meulder.  In 1879 erfden de gebroeders Meeuwissen de molen.  In 1930 kwam deze toe aan Jos Cooremans-Raaymakers.  In 1912 en 1932 gebeurden grondige herstellingen.  In 1955 was de molen nog in volle werking.  Op 23 november 1959 werd hij omvergetrokken door de firma Vanhaelemeersch uit Ruddervoorde.

Bron: vzw Molenzorg – Molenecho’s en Erfgoedbank Noorderkempen

Plaats van de molen.
Plaats van de molen.

* 

Tekening Standaardmolen.
Tekening Standaardmolen.

De standaardmolen is het oudste houten windmolentype.  De naam is gebaseerd op de kast van de molen op een standerd of staak, die op een rechtopstaande, ongeveer 60–80 cm dikke, stam zit.

Volgens sommige bronnen werd deze molen opgericht in 1795 door Karel Druyts-Proost zoals een inschrift vermeldde: C.D.-T.P.-1795.
De juiste begindatum van deze molen blijft een raadsel, want zes jaar vroeger was er de :

Slag van Turnhout – 1789

De hervormingspolitiek van Jozef II had tot gevolg dat de bevolking in opstand kwam tegen Oostenrijk.
Er werd een leger gevormd van patriotten onder leiding van Jan Andries Van der Mersh.
Een leger van bijna 3000 slecht uitgeruste soldaten, waaronder een groot contignent uit Turnhout, trok vanuit Breda Belgie binnen.  Na de inname van Hoogstraten trok het patrioten leger de stad Turnhout in.
Op 27 oktober 1789 verwachtte hij een aanval en liet in de straten barricaden opwerpen. In de vroege morgen kwam een inwoner van Vosselaar, Karel Druyts, de generaal verwittigen dat hij de Oostenrijkers had gezien.  Daarop volgde de bekende ‘Slag van Turnhout’.

Meer info over de slag van Turnhout.
Molen Vosselaar   Molen achterzijde

(bron voor onderstaande: heemkundige kring Adriaan Ghys Nieuwsbrief nr.18 juni 2008)

Wanneer en door wie de molen in Vosselaar werd opgericht, is niet duidelijk.  Op de Ferrariskaart van 1777 staat hij niet aangegeven en men kan dus met redelijke zekerheid aannemen dat hij er dan nog niet was.  Anderzijds leerden generaties Vosselaarse schoolkinderen hoe de molen een belangrijke rol speelde in “de Slag van Turnhout”.  Niet zonder fierheid werd steevast aangehaald dat Karel Druyts van op zijn molen de Oostenrijkse soldaten zag aankomen en spoorslags naar Turnhout reed om de patriotten te verwittigen.  In de veronderstelling dat dit verhaal historisch juist is, moet de molen er op 27 oktober 1789, dag van het treffen met de Oostenrijkers, dus al gestaan hebben.